Bezpieczny internet dla przedszkolaka – od czego zacząć?
Przedszkolak często ogląda bajki na tablecie albo telefonie rodzica, zanim nauczy się czytać. Internet daje mu piosenki i gry, ale też reklamy, okienka „Wygrałeś!”, czaty i filmy, które wcale nie są dla dzieci. Nie trzeba od razu wiedzy informatyka: wystarczy kilka prostych zasad dla dziecka, kilka ustawień i umowa, że z każdą dziwną rzeczą przychodzi się do rodzica.
Opracowanie: Bajki dla Bajtli · publikacja
Zasady dla dziecka
- W sieci nie podaję, kim jestem. Ani adresu, ani imienia i nazwiska, ani nazwy przedszkola.
- Nie każdy jest tym, za kogo się podaje. Nawet słodki kotek na zdjęciu może być kimś zupełnie innym.
- Nie wysyłam zdjęć nieznajomym. Ani swoich, ani zdjęć domu.
- Nie klikam w okienka „Wygrałeś!”. To sztuczki, żeby kliknąć. Nic się nie wygrało.
- Gdy czegoś nie wiem, pytam. Mamę albo tatę. Także wtedy, gdy zobaczę coś dziwnego albo strasznego.
- Po zabawie z tabletem czas na podwórko. Ekran ma swój czas, zabawa też.
Dla rodzica: pięć prostych kroków
- Bądźcie blisko. Przedszkolak korzysta z internetu przy dorosłym, w pokoju, gdzie wszyscy są, a nie sam w swoim pokoju. Najlepiej oglądać i grać razem, przynajmniej na początku.
- Pilnujcie czasu. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca, żeby dzieci w wieku 2–4 lat spędzały przed ekranem najwyżej godzinę dziennie, a mniej znaczy lepiej. Rocznym dzieciom ekranów nie zaleca w ogóle. Czas bez ekranu z dorosłym, czytanie, opowiadanie, śpiewanie i układanki są dla rozwoju bardzo ważne.
- Wybierajcie treści sami. Przygotujcie listę bajek i piosenek, które znacie, wyłączcie automatyczne odtwarzanie, po którym filmy lecą jeden za drugim, i nie dawajcie dziecku samodzielnie szukać.
- Włączcie ustawienia. Na telefonie z Androidem i na iPhonie są kontrola rodzicielska i blokada zakupów: opisujemy je krok po kroku w poradniku o zakupach w grach.
- Umówcie się na zasadę: z każdą dziwną albo straszną rzeczą przychodzę do mamy lub taty i nie dostanę za to kary.
Pierwsze ustawienia tabletu albo telefonu
- Jedna aplikacja na raz. Android ma przypinanie aplikacji (w ustawieniach bezpieczeństwa), a iPhone i iPad Dostęp nadzorowany (w ustawieniach dostępności). Dziecko ogląda wtedy tylko to, co włączyliście, i nie wyjdzie do innych aplikacji bez Waszego kodu.
- Osobne konto dziecka. Google (Family Link) i Apple (Chmura rodzinna) pozwalają założyć dziecku konto, na którym rodzic wybiera aplikacje, ustala czas i zatwierdza zakupy.
- Bez komunikatorów i poczty. Telefon, który dostaje dziecko, nie powinien mieć otwartego czatu ani skrzynki rodzica, z których można przypadkiem coś wysłać.
- Bajki na tej stronie w trybie dla dziecka: duże obrazki piosenek, bez linków i podpowiedzi innych filmów, a wyjście tylko po przytrzymaniu przycisku przez dorosłego.
Gdy dziecko zobaczy coś strasznego
- Pochwal, że przyszło. To najważniejsze: dziecko zrobiło dokładnie to, czego je uczycie.
- Nie zabieraj tabletu za karę. Jeśli powiedzenie kończy się karą, następnym razem dziecko nic nie powie.
- Porozmawiajcie spokojnie. Zapytaj, co widziało i jak się z tym czuje. Wytłumacz prostymi słowami.
- Zgłoś treść. W serwisie, w którym się pojawiła, a treści szkodliwe i nielegalne, szczególnie zagrażające dzieciom, w Dyżurnet.pl, zespole ekspertów NASK. Nie szukaj takich treści sam.
Rada specjalisty: 800 100 100 to bezpłatny telefon dla dorosłych w sprawie bezpieczeństwa dzieci, także w internecie (Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę). Dla dzieci i młodzieży: 116 111.
Piosenka na początek rozmowy
W piosence „Klik z głową” Pikselek gra, ogląda bajki i czatuje, ale zna zasady. Posłuchajcie jej razem, a potem porozmawiajcie: pytania są niżej. Dobrze działa też zabawa w „klikam czy pytam?”: pokazujecie dziecku sytuacje (okienko „Wygrałeś!”, ktoś w grze pyta o adres, bajka, którą znamy) i ono mówi, co zrobi.
Piosenka: Klik z głową
Film z YouTube włączy się po kliknięciu.
Porozmawiajcie po piosence
- Czego nie mówimy w internecie nieznajomym?
- Co zrobisz, gdy na ekranie wyskoczy okienko „Wygrałeś!”?
- Do kogo przyjdziesz, gdy w tablecie zobaczysz coś dziwnego albo strasznego?
Źródła
- WHO: zalecenia dotyczące aktywności, ekranów i snu dzieci poniżej 5 lat (2019)
- Dyżurnet.pl (NASK): zgłaszanie szkodliwych treści
- Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę: telefon 800 100 100 dla dorosłych
Poradnik nie zastępuje rady specjalisty. W sytuacji zagrożenia dzwoń pod 112.